تبليغاتX
محمود ذکاوت
 بقای جریان بدون قدرت محال است ! اما

بسم الله الرحمن الرحیم

بقای جریان بدون قدرت محال است ! اما

جریان،جریان اجتماعی : پدیداری سیاسی،اجتماعی،فرهنگی و یا اقتصادی است که پایدار و متداوم است.علاوه بر این جریان، وجه مشخصه های دیگری نیز دارد.که در این جا به دو مورد از آنها که به نظر بنده از اهمیت بیشتری برخوردار است اشاره می کنیم.                                                               

1-جریان اجتماعی بدون حضور مردم معنا پیدا نمی کند و اساسا این مردم یا عده ای از مردم هستند که حول موضعی ، عقیده ای  یا  امری تجمع پیدا می کنند و برای تداوم وبقای آن موضوع و امر، جریان را بوجود میاورند.                                                        

2-روی دیگر این سکه قدرت است ، در این جا قدرت الزاما قدرت سیاسی نیست بلکه قدرت معنوی، اقتصادی ، اجتماعی و بعضا قدرت نظامی به عنوان شق دیگری از قدرت سیاسی نیز مد نظر است. این قدرت است که با فشار خود باعث بقای هرچه بیشتر جریان می شود.                                                                                                               

3-اما رابطه جریان،مردم و قدرت چه رابطه ای است؟ واین سه به خصوص جریان و قدرت چه نسبتی با هم دارند؟                                                                                           

4-اساسا نطفه و شالوده اصلی یک جریان اجتماعی توسط مردم یا عده ای از آنها ریخته می شود.البته منکر این هم نیستیم که گاهی جریان از اساس توسط قدرتی خاص طرح ریزی می شود،اما عموم جریان های اجتماعی در ابتدا توسط خود مردم شروع می شود. پرواضح است که کارکرد اصلی مردم در اجتماع راه اندازی جریان نیست،بلکه این امر یعنی ایجاد جریان بسته به ضرورت پیش می آید. لذا مردم تا مدت محدودی قادر به همراهی جریان هستند.و بدیهی است که هر چه از آخرین حد غلیان مردمی یک جریان به جلو پیش برویم از تاثیر گزاری مردم در آن کاسته می شود.و رفته رفته جریان رو به افول می رود.اینجا است که هر جریانی برای بقای خود و تداومش احتیاج به قدرت دارد.حال این قدرت چگونه به سراغ جریان اجتماعی می رود؟در ادامه به آن اشاره می کنیم.                                                                    

5-قدرت،همانطور که اشاره کردیم صرفا قدرت نظامی یا سیاسی نیست بلکه می تواند قدرت معنوی (دینی)، یا قدرت فرهنگی و اساسا هر منبعی که بتواند جریان را تداوم ببخشد باشد. این قدرت صاحبانی دارد،آنها همواره به دنبال احیاء و بقای آموزه ها و اهداف خود هستند . و طبیعی است که همیشه به دنبال مفری و موقعیتی هستند تا این آموزه ها و هداف را پیاده و عملی کنند ، جریان های اجتماعی محل بسیار مناسبی برای این امر هستند.لذا از این جاست که کم کم رد پای قدرت ها در سازمان دهی و تامین هزینه های و تبلیغ برای  جریان های اجتماعی خاص دیده می شود.و ممکن است که خود جریان و رئوس آن خیلی از این حمایت خورسند نباشند ولی برای بقای خود به حمایت آنها نیاز دارند و وقتی این جریان خلاف مصالح حاکمیت باشد و حاکمیت به آن خوشرویی نشان ندهد، طبیعی است که درتامین هزینه های خود دچار مشکل است پس ولو به اکراه حاظر است دست  نچندان گرم قدرت را بفشارد. و همین جا است که اصالت جریان خدشه دار می شود. پس شاید بتوان گفت که دوره حرکت یک جریان بدون اتکا به قدرتی خاص گذشته است و حال بحث روی میزان وابستگی جریان به قدرت و متقابلا میزان تسلط قدرت بر جریان است.                                                                                             

ظاهرا جریان اجتماعی،نیز نباید دچار نقض غرض بشود یعنی در وابستگی خود به قدرت نباید لجامگسیخته عمل کند تا جایی که عامل قدرت بشمار آید.                                 

6-حال اگر از این منظر به وقایع دوران قبل و بعد از انتخابات نگاه کنیم متوجه خیلی چیزها خواهیم شد. اینکه چه می شود که جریانی سبز ایجاد می شود ولی دوام  و  تداوم  ندارد.آیا میزان وابستگی این جریان به قدرت های سیاسی به خصوص قدرت های داخلی و خارجی که اظهرمن الشمس بود بسیار بیشتر از حدی بود که نیاز می بود؟ آری بر اساس این تحلیل علت اصلی به قهقرا رفتن جریان در ابتدا اصالت مند سبز  وابستگی بیش از حد و باج دهی ناشیانه رئوس و بزرگان این جریان به قدرت های داخلی (بعضی آقاها وآقازاده ها) و خارجی به خصوص انگلیس (بی بی سی فارسی ) بود .                                         

|+| نوشته شده توسط محمود ذکاوت در دوشنبه دوم شهریور 1388  |
 چرا سن بوی گیشه می دهد؟

بسم الله

چرا سن بوی گیشه می دهد؟

 

در این نوشته سعی داریم نیم نگاهی به جریان ورود سراسیمه و لجام گسیخته بازیگران سینما به روی صحنه تئاتر بیندازیم و تحلیلی در مورد این مقوله ارائه دهیم                                                        

1- اساسا این مقول جریان جدیدی نیست و در واقع بازیگران تئاتر جدای از بازیگران سینما نیستند. این بازیگران تئاتر هستند که با افزایش کارایی خود روی پرده سینما جلوه می کنند.                                

2-اما مردم این فرایند را نمی بینند، بلکه اساسا، خود هنرمندان این عرصه نیز این فرایند را مد نظر قرار نمی دهند.چیزی که نمایان و بارز است این است که بازیگران سینما بازیگران سینما هستند. یعنی فی الواقع ،آن دست از بازیگرانی که در نظر عامه وجوه بیشتری دارند(گیشه پر کن هستند) خیلی با سن رابطه ای ندارند.                                                                                                                      

3-اما در احوال توصیف تئاتر در این قلمرو ایرانی اسلامی چیز دیگری هم باید گفت، در کل بازیگران ، کارگردانان وتماشاگران تئاتر و اساسا افراد درگیر با تئاتر جمعیت زیادی را شامل نمی شوند، اساسا در کشور ما تئاتر جایگاه چندانی ندارد و اکثر مخاطبان تئاتر محدود می شوند به خود تئاترچیان. اگر سری به سالن های تئاتر بزنید متوجه این نکته می شوید. که در هر سانس می توان چهره های از هنرمندان این عرصه را که آمده اند تا نمایش که نه، بازی دوستان خود را بینند را ببینید. و در این بین ما بقی یا دانشجویان تئاتراند یا دوستان دانشجویان تئاتر و سینما البته می توان در این بین از حضور دانشجویان دیگر گرایشات رشته هنر(عکاسی و...) بهرمند شد. کلا از حضور مردم عامی در سالن های تئاتر خیلی خبری نیست                                                                                                                  

4-  اگر نظر اجمالی دیگری به نمایشنامه ها و نمایشهایی که در سالن های تئاتر اجرا می شود بیندازیم متوجه یک نکته دیگر هم می شویم غریب و نا آشنا بودن نمایش ها . شاید بتوان گفت که بخش عظیمی از نمایش هایی که در ایران روی صحنه می رود خیلی سنخیتی با مردم ایران ندارد. اندک هستند نمایش هایی که توصیف کننده مسائل و دغدغه های این مردم باشند. البته این امر تا حدود زیادی به ذات و خواستگاه این هنر برمی گردد. نمایش هنری است به شدت وابسته به خواستگاه ایدئولوژیک وقالب های خود . و طبیعی است که آن خواستگاه ، به لحاظ فرهنگی  در میان این مردم خیلی جایگاهی ندارد. همین امر می تواند بزرگترین علت عدم استقبال مردم از سالن های نمایش باشد.درست چیزی که در سینما عکس آن را شاهد هستیم نه اینکه خواستگاه سینما غرب نیست بلکه در این مقوله ما به ابداعات و خلاقیت هایی رسیده ایم که تا حدود زیادی توانسته ایم این هنر را بومی کنیم . موفقیت های آثار تولیدی ما در جشنواره های مختلف خارجی دال بر این مدعا است،چیزی که در عرصه نمایش فاقد آن هستیم . مسلما در این مقوله عمومیت کارهای تولیدی مد نظر است. و منکر استثنائات نیستیم.                                                     

5- این جریان یعنی عدم استقبال تماشاگران(به معنای دقیق کلمه) از تئاتر باعث شده که از لحاظ اقتصادی تئاتر در کشور ما دچار رکود اساسی شود و صد البته از دوران اخیر به بعد که برگشت هزینه و در ادامه کسب سود از اثر تولیدی بسیار اهمیت پیدا کرده است. استقبال از اثر تولیدی و در ادامه کسب سود از آن بسیار حائز اهمیت است. یعنی دوستان تئاتری ما نیز رفته رفته متوجه این نکته شده اند که برای بقا در عرصه هنر نیز صرف توجه به الهامات قلبی و دقدقه های ذهنی و ایدئولوژیک نمی تواند در رسیدن به اهداف و بقا در عرصه هنر کافی باشد. و برای بقا در این عرصه نیاز به برگشت هزینه و کسب سود از اثر تولیدی و نمایشی است.                                                                                                     

6- با عنایت به مقدمه فوق می توان این چنین گفت که بازیگران سینما به روی صحنه آمده اند تا صندلی های سالن های نمایش پرشود و با استقبال خوبی که از این کار بشود بدیهی است که تئاتر با گرفتن جانی دوباره به کار خود ادامه خواهد داد.                                                                                       

7-اما این جریان یک آسیب واقعا جدی دارد. حالا تماشاگر نه برای اثر که برای بازیگر اثر وارد سالن می شود و مسلما از پیام اثر مغفول می ماند، این را می توان با یک سوال از مخاطب یا تماشاچی تئاتر بعد از بیرون آمدن از سالن نمایش فهمید. آیا برای این آسیب چاره ای اندیشه شده است.                             

امیدوارم                                                                                                                       

    

مرداد 1388

|+| نوشته شده توسط محمود ذکاوت در چهارشنبه هفتم مرداد 1388  |
 
 
بالا